📐 Bài 20: Chu vi và diện tích của một số tứ giác đã học
Bài học tương tác giúp em tính chu vi, diện tích hình vuông, hình chữ nhật, hình bình hành, hình thoi và hình thang.
🔎 Giới thiệu bài học
Toán 6 Bài 20 hệ thống lại công thức chu vi, diện tích của một số tứ giác đã học. Nội dung bám sát SGK Toán 6 tập 1 - Kết nối tri thức, trang 90-94 và luyện thêm theo SBT Toán 6 tập 1, trang 72-73.
Chưa có huy hiệu
🎯 Mục tiêu bài học
- Nhớ và sử dụng được công thức chu vi, diện tích của hình vuông, hình chữ nhật.
- Biết tính chu vi, diện tích hình bình hành, hình thoi và hình thang.
- Biết tách hoặc ghép hình để tính diện tích một hình phẳng đơn giản.
- Vận dụng kiến thức vào bài toán thực tế có đơn vị đo diện tích, độ dài.
🚀 Khởi động
Một khu vườn hình chữ nhật cần làm hàng rào xung quanh và trồng cỏ bên trong. Muốn biết cần bao nhiêu mét hàng rào, ta tính chu vi. Muốn biết diện tích trồng cỏ, ta tính diện tích.
Cần tính diện tích.
Cần tính diện tích thu hoạch.
Cần tính chu vi.
Cần tính độ dài xung quanh.
1. Công thức cần nhớ
| Hình | Kí hiệu thường dùng | Chu vi | Diện tích |
|---|---|---|---|
| Hình vuông | Cạnh \(a\) | \(P=4a\) | \(S=a^2\) |
| Hình chữ nhật | Chiều dài \(a\), chiều rộng \(b\) | \(P=2(a+b)\) | \(S=ab\) |
| Hình bình hành | Đáy \(a\), chiều cao \(h\) | \(P=2(a+b)\) | \(S=ah\) |
| Hình thoi | Cạnh \(a\), đường chéo \(m,n\) | \(P=4a\) | \(S=\dfrac{m.n}{2}\) |
| Hình thang | Hai đáy \(a,b\), chiều cao \(h\) | Tổng độ dài bốn cạnh | \(S=\dfrac{(a+b)h}{2}\) |
2. Minh họa công thức bằng hình vẽ
Hình chữ nhật
Hình bình hành
Hình thoi
Hình thang
🧩 Tương tác nhanh: Chọn công thức đúng
Mỗi câu chỉ làm một lần. Sau khi trả lời, nút Câu tiếp theo mới hoạt động. Làm hết câu hỏi thì hoạt động dừng, không lặp lại.
📘 Giải bài tập SGK
Nguồn: SGK Toán 6 tập 1 - Kết nối tri thức, trang 94. Phần dưới đây trình bày theo số bài để học sinh đối chiếu sau khi tự làm.
Dạng bài: Tính chu vi và diện tích hình chữ nhật khi biết hai cạnh kề.
Dạng bài: Tính chu vi hình thoi khi biết độ dài cạnh.
Dạng bài: Tính độ dài hàng rào quanh khu vườn hình chữ nhật có chừa cổng.
Dạng bài: Tính diện tích mảnh ruộng hình thang và sản lượng thu hoạch.
Dạng bài: Vận dụng công thức diện tích, chu vi vào các hình ghép hoặc tình huống thực tế.
Bước 1: Xác định hình cần tính là hình cơ bản hay hình ghép.
Bước 2: Ghi đúng công thức chu vi hoặc diện tích.
Bước 3: Thay số, chú ý đơn vị đo.
Bước 4: Với hình ghép, cộng hoặc trừ diện tích các phần phù hợp.
📙 Bài tập SBT luyện thêm
Nguồn: SBT Toán 6 tập 1 - Kết nối tri thức, trang 72-73. Phần dưới đây ghi rõ số bài, trang và hướng làm để học sinh luyện thêm.
Dạng bài: Tính chu vi và diện tích hình chữ nhật.
Dạng bài: Tìm kích thước còn lại, kiểm tra đủ vật liệu, tính chu vi và diện tích hình thực tế.
- Muốn tìm cạnh còn lại của hình chữ nhật: lấy diện tích chia cho cạnh đã biết.
- Muốn kiểm tra vật liệu có đủ không: tính tổng độ dài cần dùng rồi so sánh với độ dài vật liệu đã chuẩn bị.
- Với mảnh vườn dạng hình ghép, tách hình rồi tính từng phần.
Dạng bài: Bài toán nâng cao hơn về diện tích, chu vi và hình ghép.
Bước 1: Đổi đơn vị nếu cần.
Bước 2: Chia hình phức tạp thành các hình quen thuộc.
Bước 3: Tính diện tích từng phần rồi cộng hoặc trừ.
Bước 4: Kiểm tra kết quả có đúng đơn vị \(\text{cm}^2\), \(\text{m}^2\) hay không.
🎯 Trắc nghiệm tự động
🎮 Trò chơi củng cố cuối bài
Hai game dưới đây không lặp câu. Học sinh chọn đáp án xong mới bấm Câu tiếp theo. Làm hết câu thì nút chuyển thành Đã hoàn thành.
Game 1: Công thức nào đúng?
Đang tải...
Game 2: Tính nhanh
Đang tải...
📝 Kiểm tra cuối bài
Bài kiểm tra gồm 6 câu trắc nghiệm, 2 câu đúng/sai mỗi câu 4 ý, và 2 câu trả lời ngắn. Kết quả được lưu vào bảng xếp hạng trên trình duyệt.
🏆 Top 10 học sinh điểm cao
Đang tải bảng xếp hạng...
🌍 Vận dụng thực tế
Em hãy đo chiều dài và chiều rộng mặt bàn học của mình, sau đó tính chu vi và diện tích mặt bàn. Nếu mặt bàn có dạng hình ghép, hãy thử chia thành các hình chữ nhật nhỏ để tính diện tích.
🧠 Sơ đồ tư duy cuối bài
\(P=2(a+b)\), \(S=ab\)
\(P=4a\), \(S=a^2\)
\(P=2(a+b)\), \(S=ah\)
\(S=\dfrac{m.n}{2}\), \(S=\dfrac{(a+b)h}{2}\)
❓ Câu hỏi thường gặp
Khi cần tính độ dài xung quanh hình, ví dụ làm hàng rào, viền khung, dây bao quanh.
Khi cần tính phần mặt phẳng bên trong hình, ví dụ lát nền, trồng cỏ, sơn tường.
Ta chia hình ghép thành các hình quen thuộc, tính diện tích từng phần rồi cộng hoặc trừ.
🎉 Chúc mừng em đã hoàn thành bài học!
Bài 20: Chu vi và diện tích của một số tứ giác đã học - Toán 6